Pożyczka w rodzinie bez podatku. Jak to zrobić?

Pożyczka od rodziny to jedna z najczęściej wykorzystywanych form finansowego wsparcia. Wszystko dlatego, że wiąże się ze znacznie mniejszą ilością koniecznych do spełnienia formalności, jest też tańsza, a środki udaje się otrzymać bez weryfikacji zdolności kredytowej, która jest obowiązkowa na przykład przy zaciąganiu kredytu bankowego. Czy pożyczka pieniędzy w rodzinie musi być zgłoszona do Urzędu Skarbowego? Czy pożyczka w rodzinie jest opodatkowana? Kompendium wiedzy w tym zakresie znajdziesz poniżej.

Kiedy pożyczka w rodzinie może być dobrym pomysłem?

Okazuje się, że to właśnie pożyczka w rodzinie jest najszybszą formą finansowego wsparcia. O taką można prosić rodziców, rodzeństwo czy dalsze kuzynostwo w ramach niespodziewanych wydatków, czy tzw. czarnej godziny. Pożyczka rodzinna sprawdzi się zawsze wtedy, gdy bank po raz kolejny wydaje decyzję negatywną ze względu na niewystarczającą zdolność kredytową albo złą historię kredytową. To też opcja, aby uzyskać środki na wkład własny w przypadku kredytu hipotecznego, dla którego ten jest obowiązkowy. Pożyczka od rodziny na zakup mieszkania może nie tylko pozwolić na współpracę z bankiem, ale również wpłynąć na otrzymanie lepszych warunków kredytowych. Nie ma też wątpliwości, że z pożyczki od członków rodziny powinni korzystać wszyscy, którzy liczą na niższe koszty spłaty, takie zobowiązanie najczęściej nie jest przecież oprocentowane. Warto jednak wiedzieć, że o ile pożyczka w rodzinie nie wymaga spełnienia licznych formalności, najczęściej zaciąga się ją po poważnej rozmowie z mamą czy wujkiem o zasobniejszym portfelu, to jednak również w jej przypadku należy zachować odpowiednią procedurę, a zobowiązanie tego typu jest jak najbardziej wiążące. Chociaż w przypadku pożyczki w rodzinie działa zasada wzajemnego zaufania, to jednak umowa pożyczki w formie papierowej staje się dowodem jej zawarcia, co jest pomocne nie tylko przy spełnianiu koniecznych formalności w Urzędzie Skarbowym, ale także w razie problemów ze spłatą zobowiązania.

Czy pożyczka w rodzinie wymaga umowy?

Chociaż członkowie rodziny darzą się pełnym zaufaniem, to jednak pożyczki w rodzinie również powinny przyjmować ustrukturyzowaną formę. Zgodnie z przepisami polskiego prawa, umowa w przypadku pożyczki, która opiewa na kwotę nie większą niż 1 000 złotych, nie musi być zawierana w formie pisemnej, zaś ta ustna również jest wiążąca. Wszystkie zobowiązania powyżej tej kwoty muszą jednak być spisane.

Jak wygląda umowa, kiedy zawierana jest pożyczka od rodziców? Nie istnieje jeden, standardowy wzór, a zapisy takiego dokumentu mogą być naprawdę proste. Na papier wystarczy nanieść datę umowy pożyczki, dane tożsamości stron umowy, uzgodniony termin spłaty oraz podpisy pożyczkobiorcy oraz pożyczkodawcy. To wystarczy, by umowa stała się pełnoprawnym dokumentem.

Pożyczka od rodziny, a zgłoszenie do urzędu skarbowego

O tym, czy konieczne jest zgłoszenie pożyczki do US i jaki podatek od pożyczki w rodzinie trzeba zapłacić, decyduje co najmniej kilka czynników. Przede wszystkim pod uwagę bierze się wartość zobowiązania oraz stopień pokrewieństwa, jaki łączy pożyczkobiorcę wraz z pożyczkodawcą. Co ważne, zgłoszenie pożyczki do Urzędu Skarbowego nie zawsze jest wymagane.

Nie trzeba tego robić, jeśli:

• pożyczka została zaciągnięta od członków najbliższej rodziny z tzw. zerowej grupy podatkowej. Do takiej zaliczają się rodzice, rodzeństwo, małżonek, dzieci, dziadkowie, wnuki. Jeśli chodzi o umowę pożyczki nie musi być zgłaszana, jeśli pożyczka przewiduje wartość zobowiązania nieprzekraczającą 9637 złotych,
• pożyczka została zaciągnięta od członków rodziny z tzw. I grupy podatkowej. Do takiej zaliczają się małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie, zięć, synowa.

Pożyczka od dalszej rodziny

Jeśli pożyczka zaciągana jest od członków dalszej rodziny, a wartość zobowiązania przekracza 1000 złotych, należy nie tylko zgłosić ją do Urzędu Skarbowego, ale także odprowadzić należny podatek. W tym przypadku pożyczka pieniędzy w rodzinie traktowana jest standardowo i zastosowanie mają tutaj przepisy Kodeksu Cywilnego. W związku z tym pożyczkobiorca zobowiązany jest do złożenia deklaracji PCC-3 oraz do zapłacenia podatku od czynności cywilnoprawnych. Jeśli pożyczka przekracza wartość 1 000 złotych, podatek wynosi 0,5%. Jeśli nie zgłosi jej w ciągu 14 dni, ten zostanie naliczony o wartości 20% całego zobowiązania.

Ile można pożyczyć od rodziny, by nie zapłacić podatku?

Okazuje się, że nie zawsze konieczne jest odprowadzanie podatku od pożyczki w rodzinie. Ulgi dotyczą zarówno pożyczkobiorców, którzy zaciągają zobowiązanie od członków rodziny z zerowej grupy podatkowej, jak i I grupy podatkowej. Zwolnione z zapłaty podatku są osoby, które pożyczają pieniądze od członków rodziny z zerowej grupy podatkowej, jeśli wartość zobowiązania nie przekracza 9637 złotych. Spośród grupy I wyodrębnia się tzw. „grupę zerową”, w skład której wchodzą: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha. Tej grupie przysługuje zwolnienie dotyczące podatku od spadków i darowizn (SD) (nie obejmuje spadków, gdy zgon nastąpił przed 1.01.2007). Aby skorzystać z tego zwolnienia należy złożyć zgłoszenie SD-Z2 do właściwego naczelnika US w terminie wskazanym przez Ministerstwo Finansów.

Zgodnie z informacją na stronie www.podatki.gov.pl, zgłoszenia SD-Z2 nie trzeba składać, „gdy łączna wartość nabyć od tej samej osoby lub po tej samej osobie w ciągu 5 lat, doliczona do ostatniego nabycia, nie przekracza 36 120 zł, albo gdy nabycie następuje na podstawie umowy w formie aktu notarialnego lub w tej formie złożono oświadczenie woli jednej ze stron”. Więcej informacji można znaleźć pod tym linkiem: https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/sd/ulgi-i-zwolnienia/