Spis treści
Czy wiesz, że już prawie 3 miliony Polaków ma długi? Okazuje się, że nie każdy dłużnik jest wypłacalny, a w licznych przypadkach wierzytelność nie może zostać odzyskana. Z wierzytelnością ściśle wiąże się pojęcie cesji, czyli ustąpienia. Co właściwie oznacza tego rodzaju umowa cywilnoprawna i jakie może mieć konsekwencje? Czy cesja, na przykład cesja wierzytelności jest zawsze opłacalna? Czy cesja może być obowiązkowa i w jakich przypadkach się ją dokonuje? Kompendium wiedzy na ten temat znajdziesz poniżej.
Co to jest cesja?
Cesja to umowa cywilnoprawna, której istotą jest przeniesienie prawa do wierzytelności innemu podmiotowi. Szczegółowo mówi o tym art. 509 Kodeksu cywilnego. Co to oznacza w praktyce i kogo ujmuje się przede wszystkim w umowie cesji?
Zawierając umowę cesji wierzytelności lub innego rodzaju wierzyciel przekazuje prawo żądania zapłaty innej osobie czy podmiotowi. Tym samym staje się zbywcą wierzytelności i zrzeka się do niej praw. Do cesji dochodzi najczęściej wtedy, kiedy wierzyciel nie może albo nie chce dochodzić własnych praw i odstępuje należne mu świadczenie. Najczęściej wierzyciel rezygnuje z dochodzenia ze spłaty długu w wyniku braku czasu bądź środków finansowych. W ramach umowy cesji sprzedaje prawa do wierzytelności.
Cedent — kto to jest?
Cedent jest stroną, która bierze udział w cesji. To osoba bądź firma, która przepisuje swoje prawa do wierzytelności na osobę trzecią bądź inny podmiot gospodarczy. Drugą stroną umowy cesji wierzytelności jest cesjonariusz, czyli osoba lub podmiot, który przejmuje prawa do wierzytelności.
Cesja nie wymaga zgody dłużnika, natomiast cedent ma obowiązek powiadomienia dłużnika o zawartej umowie cesji. W umowie cesji wierzytelności bardzo często znajduje się zapis, który mówi o obowiązkach cedenta w tym zakresie. Najczęściej powiadamia on dłużnika o cesji, a następnie dostarcza potwierdzenie takiego powiadomienia cesjonariuszowi.
Cesjonariusz a cedent — na czym polega różnica?
Różnica pomiędzy cesjonariuszem a cedentem wynika z prawa do wierzytelności. Cedent to osoba prywatna albo podmiot gospodarczy, który jest dotychczasowym właścicielem uprawnień, zaś cesjonariusz jest nabywcą tych uprawnień. Co ciekawe, dłużnik nie jest żadną ze strony umowy cesji. Od momentu podpisania odpowiednich dokumentów, to cesjonariusz może domagać się zapłaty należności.
Warto podkreślić, że cesja powinna zostać zawarta w formie pisemnej, natomiast umowa cesji nie musi mieć konkretnej postaci. Może nią być umowa sprzedaży, zlecenia czy darowizny.
Co to jest cesja wierzytelności?
Przedmiotem cesji wierzytelności mogą być wszelkie wierzytelności, na przykład kredyt hipoteczny, jeśli tylko cedowanie wierzytelności nie zostało zabronione przepisami prawa albo w ramach umowy. Zdarza się, że w umowach stosowany jest zapis, zgodnie z którym dłużnik musi wyrazić zgodę na przeniesienie wierzytelności.
Cedowane mogą być wierzytelności wymagalne, niewymagalne, jak również przyszłe, jeśli już została zawarta umowa oraz wierzytelności przedawnione. Nabywca wierzytelności może przejmować prawa do wierzytelności, jakie wiążą się z hipoteką lub zastawem. Co istotne, cedowana może być cała wartość długu albo tylko jej część.
Warto dokładniej omówić zakres cesji wierzytelności w ramach opłacalności zbycia się praw własności przez cedenta. Czy umowa cesji wierzytelności zawsze się opłaca? Jeśli dotychczasowy wierzyciel nie radzi sobie z odzyskaniem należności albo nie widzi szans na spłatę zadłużenia przez dłużnika, jak najbardziej scedowanie praw na inną osobę czy firmę może się opłacać. W większości przypadków cesjonariuszem staje się firma windykacyjna, która odzyskuje wierzytelności w sposób skuteczny, wraz z należnymi odsetkami.
Cesja wierzytelności przyszłej — co to znaczy?
Na czym polega cesja wierzytelności przyszłych? Okazuje się, że można scedować wierzytelności, które nie są jeszcze wymagalne, czyli takie, w przypadku których nie nastąpiło jeszcze zadłużenie, ale co do których podpisano już umowę. Należy podkreślić, że cesja wierzytelności przyszłych jest cesją warunkową. Zachodzi bowiem ryzyko, że dług w ogóle nie powstanie, a druga strona umowy spełni swoje obowiązki. W przypadku cesji wierzytelności przyszłych sama wierzytelność jeszcze nie istnieje w chwili jej zbycia.
Umowa cesji wierzytelności — jak powinna wyglądać?
Umowa cesji wierzytelności zawarta w formie pisemnej, zabezpiecza dwie strony, zarówno cedenta, jak i cesjonariusza. Tego rodzaju dokument powinien zawierać wszelkie postanowienia. Obowiązkowymi elementami umowy cesji są informacje, takie jak:
- oznaczenie stron umowy cesji wierzytelności,
- wartość wierzytelności,
- tytuł prawny do wierzytelności,
- przedmiot cesji wierzytelności,
- termin spłaty.
Umowa, która reguluje cesję wierzytelności, powinna zawierać też jasny zapis o wszystkich obowiązkach cedenta, na przykład w ramach powiadomienia o cesji dłużnika, jak również o obowiązkach cesjonariusza.
